मधमाशीसाठी लाभदायी वृक्ष - Acacia leucophloea : देवबाभळ devbabhal, हिंवर himvar, निंबर nimbar, पांढरी बाभूळ pandhari babhul

Acacia leucophloea, ज्याला हिंवर किंवा पांढरी बाभूळ म्हणून ओळखले जाते, हे मधमाश्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त वृक्ष आहे, विशेषत: त्याच्या फुलांच्या काळात.

फुलांचा कालावधी:

फुलण्याचा हंगाम: हिंवर झाड सामान्यतः पावसाळ्यात आणि पावसाळ्यानंतरच्या सुरुवातीच्या महिन्यांमध्ये (जून ते ऑक्टोबर) फुलते, जो प्रदेशाच्या हवामानावर अवलंबून असतो.

फुले: हे झाड लहान, क्रीमी पांढरी किंवा फिकट पिवळ्या रंगाची, गंधयुक्त फुलांचे घोस तयार करते. ही फुले अमृताने समृद्ध असतात, ज्यामुळे ती मधमाश्या आणि इतर परागण करणार्‍या कीटकांसाठी अत्यंत आकर्षक ठरतात.

फुलांची रचना: फुले गाठीच्या स्वरूपात असतात, ज्यामुळे मधमाश्यांना सहज अमृत गोळा करता येते. घनरचना असलेल्या फुलांमुळे मधमाश्यांना अमृत मिळवणे सोपे होते.

मधमाश्यांसाठी महत्त्व:

अमृताचा समृद्ध स्त्रोत: हिंवरच्या फुलांमध्ये मधमाश्यांसाठी विपुल प्रमाणात अमृत असते, जे Apis dorsata, Apis cerana, आणि नि:कंठ मधमाश्या (stingless bees) यांसाठी अत्यंत उपयुक्त असते. या अमृतामुळे मध उत्पादन वाढते आणि मधमाश्यांच्या वसाहतींना स्थिर अन्नपुरवठा मिळतो.

परागकणांचा स्रोत: अमृतासोबतच, ही फुले मधमाश्यांना परागकण देखील देतात, जे त्यांच्या अळ्यांच्या वाढीसाठी अत्यंत आवश्यक असतात. या परागकणांमुळे मधमाश्यांच्या वसाहतींचे आरोग्य आणि टिकाव राखण्यास मदत होते.

अन्नाच्या कमतरतेच्या काळात मदत: हिंवरचे फुलण्याचे दिवस इतर अमृत स्त्रोतांच्या कमतरतेच्या काळात असतात, ज्यामुळे पावसाळ्यात या झाडाची फुले मधमाश्यांसाठी महत्त्वाचा अन्नस्रोत बनतात. त्यामुळे इतर फुलांची उपलब्धता नसताना देखील मधमाश्यांचे अस्तित्व टिकून राहते.

आश्रय: हे झाड मधमाश्यांना आपल्या फांद्यात सुरक्षित ठिकाण देते, जिथे मधमाश्या आपली पोळी बांधू शकतात.

हिंवरच्या फुलांनी मधमाश्यांसाठी अन्नस्रोत पुरवून त्यांच्या पोषणात मदत होते आणि पर्यावरणातील परागण प्रक्रियेला चालना मिळते, ज्यामुळे स्थानिक परिसंस्थांचा समतोल राखला जातो.

Acacia leucophloea, commonly known as Himvar or White Bark Acacia, plays a significant role in supporting bee populations, particularly through its flowering phase.

Flowering Characteristics:

Blooming Season: Acacia leucophloea typically flowers during the monsoon and early post-monsoon months (June to October), depending on the region's climate.

Flowers: The tree produces dense clusters of small, creamy-white or yellowish flowers, which have a pleasant fragrance. These flowers are rich in nectar, making them highly attractive to bees and other pollinators.

Flower Structure: The flowers are in the form of spikes, which makes them easily accessible to bees. The dense arrangement allows bees to gather nectar efficiently.

Importance to Bees:

Rich Nectar Source: The flowers of Acacia leucophloea are an abundant source of nectar, making them ideal for honeybees, particularly Apis dorsata, Apis cerana, and stingless bees. The nectar contributes to honey production and ensures a stable food supply for the bee colonies.

Pollen Source: In addition to nectar, the flowers also provide pollen, which is essential for the growth and development of bee larvae. Pollen from this tree helps maintain the health and sustainability of bee colonies.

Support During Scarcity: Acacia leucophloea's flowering phase often coincides with periods when other nectar sources are scarce, making it a vital food source for bees during the monsoon. This helps sustain bee populations during times when other flowering plants are not available.

Habitat: The tree also offers shade and a suitable environment for bees to build their hives in its branches, providing them with a safe habitat.

Acacia leucophloea's flowers are thus a critical food resource for bees, helping to maintain the balance of local ecosystems by supporting pollination and promoting biodiversity.

Beewax

Vasline/ Petroleum jelly can’t be used as a hydrate, it may retain the existing hydration but doesn’t provide any additional. It may end up drying your lips further during those hot, humid, sunny days. As name suggests it's *Petroleum Jelly* do you want to use petroleum products to your skin?

Beeswax, on the other hand, is completely natural. It has moisturizing, hydrating, healing, properties that keep your lips soft, supple, & plump. It lets your skin breathe thoroughly, doesn’t clog pores, and keeps it well hydrated on warm, sunny days. It’s a popular moisturizing compound as it contains natural emulsifiers. Beeswax also has small amounts of antibacterial agents which protects skin.

*व्हॅस्लीन की मेण लीप बाम*

व्हॅस्लीन/पेट्रोलियम जेलीचा वापर हायड्रेट म्हणून केला जाऊ शकत नाही, ते हायड्रेशन टिकवून ठेवू शकते परंतु कोणतेही अतिरिक्त प्रदान करत नाही.  थंडीच्या दिवसांमध्ये तुमचे ओठ / त्वचा आणखी कोरडे होऊ शकतात.  तसेच, पेट्रोलियम जेली त्वचेचे छिद्र बंद करते त्यामुळे घाम, धूळ, प्रदूषण, विषारी पदार्थ जमा होतात ज्यामुळे त्वचा/ ओठ काळे होतात.

नावाप्रमाणेच हे *पेट्रोलियम जेली* आहे तुम्हाला तुमच्या त्वचेसाठी पेट्रोलियम उत्पादने वापरायची आहेत का?

 दुसरीकडे, मेण वापरून बनवलेले लीपबाम पूर्णपणे नैसर्गिक आहे.  त्यात मॉइश्चरायझिंग, हायड्रेटिंग, बरे करण्याचे गुणधर्म आहेत जे तुमचे ओठ / त्वचा मऊ, लवचिक आणि मोकळे ठेवतात.  हे तुमच्या त्वचेला पूर्णपणे श्वास घेऊ देते, छिद्र बंद करत नाही आणि थंडीच्या दिवसांमध्ये ते चांगले हायड्रेटेड ठेवते.  हे एक लोकप्रिय मॉइश्चरायझिंग कंपाऊंड आहे कारण त्यात नैसर्गिक इमल्सीफायर्स आहेत.  मेनामध्ये कमी प्रमाणात बॅक्टेरियाच्या वाढीस प्रतिबंध करणारे घटक देखील असतात जे त्वचेचे संरक्षण करतात.

Beeswax is produced by bees; therefore, they are completely natural and renewable, which makes beeswax candles sustainable and environmentally friendly. Paraffin wax also called “petroleum wax” is derived from petroleum, coal, and oil shale and carcinogenic.

Which candles you will prefer - 

Beewax or Paraffin wax?

बागेत मधमाश्या पेट्या कश्या ठेवाव्यात?

महाराष्ट्रामध्ये डाळिंब उत्पादक किंवा फळ पिके उत्पादक (टरबूज, खरबूज) व मधमाशी पालक मधमाशी पेट्या बागेच्या आत प्रत्येक सरीला ठेवतात. हे चुकीचे आहे, पेट्या ह्या बांधावर एकत्र ठेवायला हव्या त्यामुळे मधमाश्यांना पेट्या पर्यंत पुन्हा येण्यासाठी अडचण येत नाही व उडण्यासाठी जागा मिळते. बागेत सर्वच झाडे फुले सारखी दिसत असल्याने त्यांना पेटी शोधण्यास अडचण होते, व मधमाश्या भटकण्याची शक्यता असते. तसेच, शेतकऱ्यास मधमाश्या काम करतात की नाही हे पूर्ण बागेत फिरत बसण्या पेक्षा बांधावर ठेवलेल्या पेट्यांजवळ जाऊन बघता येते. 

तसेच बांधावर हवा खेळती असते त्यामुळे मधमाश्यांचे आरोग्य चांगाचे राहते. बऱ्याच वेळा बागेत फवारणी यंत्र व इतर अवजारे वापरावी लागतात व पेट्या बागेच्या आत ठेवल्यास त्याचे दवबिंदू पेटीमध्ये जाऊन मधमाश्यांना केमिकलचा त्रास होतो. वरील दिलेल्या चित्रात दाखवल्या प्रमाणे पेटी नेहमी मोकळ्या जागेत ठेवाव्यात, मधमाश्या आपल्या बागेत जातील कारण त्यांचा फुले शोधण्याचा परिसर हा 2 ते 3 किलोमिटर पर्यंत असतो.

खरा मध म्हणजे काय ?

मधात साखर तयार होणे ही एक नैसर्गिक क्रिया आहे. मधामधे असलेल्या फ्रुटोज व ग्लुकोज यांच्या गुणोत्तरावर साखर जमा होइल की नाही हे ठरते. उदाहरन द्यायचे झाले तर सूर्यफूल, मोहरी, जांभूळ मध यात ग्लुकोजचे प्रमाण (%) हे फ्रुटोज पेक्षा जास्त असते त्यामुळे मध काढल्यानंतर त्यात लवकर साखर तयार होते. बाभूळ, ओवा यात ग्लुकोजचे प्रमाण (%) हे फ्रुटोज पेक्षा कमी असते त्यामुळे अशा मधात क्वचितच साखर जमा होते. साखर जमा झालेल्या मधला क्रीम हनी म्हणतात व भारतीय सूर्यफूल/ मोहरी क्रीम हनी साठी बाहेरच्या देशात खूप मागणी असते. 

साखर जमा होऊ नये यासाठी मोठ मोठ्या कंपन्या त्यावर प्रोसेसिंग करतात, परंतु प्रोसेसींग मध्ये मधाला दिल्या जाणाऱ्या तापमानामुळे मधातील बहुसंख्य तत्व नष्ट होतात. त्यामुळे, ग्राहकांनी रॉ/ ओरिजनल मधाची जर मागणी केली तर तसा पुरवठा होऊन, खऱ्या नैसर्गिक मधाचा गोडवा चाखता येईल. खरे तर मध जर पूर्ण परिपक्व झालेला असेल तर त्याला प्रोसेसींग करायची गरज पडत नाही. मधमाश्याच ह्या उत्कृष्ट प्रोसेसींग इंजिनियर आहेत, मध पक्व (पाण्याचे प्रमाण 20% तर शर्करेचे प्रमाण 80 % ) झाल्यावर तो मध अधिक काळ टिकावा यासाठी मधमाश्या त्या मधावर मेणाचा थर चढवतात आणि असा मध जेंव्हा मधमाशी पालक काढतो तो मध खरा लाभदायक. परंतु हल्ली उत्पन्न व पुरवठा यात खूप अंतर असल्याने हव्यासापोटी मध पक्व होण्याची वाट बघायला वेळ कोणाला नाही. त्यामुळे अपरिपक्व मध (पाण्याचे प्रमाण 20 % पेक्षा जास्त) काढून त्यावर प्रोसेसींग करून तो कृत्रिम रित्या / शास्त्रीय पद्धतीने (परंतु अनैसर्गिक रित्या) पक्व केला जातो आणि विकला जातो. 

भेसळ केलेल्या / विकत घेतलेल्या मधात सुध्धा साखर तयार होते आणि रॉ/ नैसर्गिक  मधात सुध्दा साखर तयार होते. मग ग्राहकांना प्रश्न पडतो की खरा मध कोणता. त्याला उत्तर एकच की आपण आपल्या गावात, तालुक्यात, जिल्ह्यात कार्यरत असलेल्या मधमाशी पलकास संपर्क करून, त्याच्या कडे असलेला मध विकत घेणे व तो करत असलेल्या व्यवसायास हातभार लावणे. मधमाशी पालकास सांगा साखर तयार झाली तरी चालेल परंतु आम्हाला परिपक्व झालेलाच रॉ/ नैसर्गिकच मध दया. मध ही निसर्गातील सगळ्यात अमूल्य असे अन्न असून, त्याची शुद्धता टिकवण्याची जबाबदारी ही मधमाशी पालक व ग्राहक ह्या दोघांची आहे. 

*जनहितार्थ* 

- गोदागिरी फार्म्स, श्रीरामपूर 

(मोबा. - 9960553407)

Internship Activities

1. Adding customers to WhatsApp group and keep them updated

2. JabRef reference manager software

3. Index preparation

4. Effective presentation in exhibitions

Next to learn:

1. WhatsApp Catalogue preparation

2. Power Point presentation

3. Certificate Preparation

4. Social media platform

मधमाशी पालन - व्यवसायांचा कल्पवृक्ष

*तुम्हाला माहीत असलेल्या कोणकोणत्या उद्योगांना मधमाशी पालनातून रोजगार निर्मिती होते, त्याची लिस्ट खालीलप्रमाणे ऍड करा*

1. लाकूड उद्योग 

2. लोह उद्योग 

3. शिवण उद्योग 

4. कुंभार उद्योग 

5. चर्म उद्योग 

6. वाहतूक उद्योग 

7. शेती व्यवसाय 

8. विक्री व विपणन व्यवसाय 

9. शिक्षण क्षेत्र 

10. कापड उद्योग 

11. स्टील उद्योग

12. काच उद्योग 

13. प्लास्टिक उद्योग 

14. सौंद्यप्रसाधने उद्योग - मेन 

15. औषध निर्माण / आयुर्वेद उद्योग 

16. खाद्य पदार्थ निर्मिती 

17. पॅेजिंग/ पुठ्ठा/ कागत उद्योग 

18. प्रिंटिंग उद्योग 

19. गोणपाट उद्योग 

20. हेल्थ व वेलनेस उद्योग 

Sunflower & Honeybees / सूर्यफुल व मधमाशी

Godagiri Farms: The relationship between sunflowers and honeybees can indeed be compared to that of students and a teacher, with honeybees acting as the students and the sunflower as the teacher. Here's an elaboration:

1. **Nourishment and Growth**:

   - **Sunflower (Teacher)**: The sunflower provides nectar and pollen, essential resources for the honeybees' survival and growth. Just as a teacher provides knowledge and guidance, the sunflower offers sustenance.

   - **Honeybees (Students)**: The honeybees gather the nectar and pollen, much like students absorb and utilize the information and guidance from their teacher.

2. **Mutual Benefit and Dependency**:

   - **Sunflower (Teacher)**: While the sunflower provides resources, it also relies on the honeybees for pollination, which is crucial for the sunflower’s reproduction. This mirrors how a teacher’s success is often measured by their students' achievements and progress.

   - **Honeybees (Students)**: The bees benefit from the nourishment they receive, but their activity also aids in the sunflower's ability to produce seeds and propagate, akin to how students contribute to the teacher’s legacy by applying and spreading the knowledge they’ve gained.

3. **Learning and Exploration**:

   - **Sunflower (Teacher)**: The sunflower, standing tall and accessible, represents a source of knowledge that invites honeybees to explore and learn. This parallels how teachers create a learning environment that encourages students to engage and explore new ideas.

   - **Honeybees (Students)**: Honeybees must navigate from flower to flower, learning the best ways to collect nectar and pollen efficiently, similar to students who must learn to navigate various subjects and challenges to gain a comprehensive education.

4. **Guidance and Direction**:

   - **Sunflower (Teacher)**: The sunflower’s bright color and appealing scent guide the honeybees to their source of nourishment. This is similar to how teachers use various methods and tools to attract and maintain students’ interest, guiding them towards knowledge.

   - **Honeybees (Students)**: Honeybees follow the cues provided by the sunflower, just as students follow the guidance and instructions of their teachers to achieve their goals.

5. **Light and Enlightenment**:

   - **Sunflower (Teacher)**: The sunflower always directs itself towards the sun, representing light and enlightenment. This mirrors a teacher's role in leading students towards knowledge and understanding, lighting their path to intellectual and personal growth.

   - **Honeybees (Students)**: The honeybees, drawn to the sunflower’s orientation towards the light, are akin to students who are inspired and guided by their teachers towards the path of enlightenment and wisdom.

In summary, the symbiotic relationship between sunflowers and honeybees beautifully mirrors the dynamic between teachers and students, where mutual benefit, growth, guidance, exploration, and enlightenment are key components of their interactions.

Godagiri Farms: सूर्यफूल आणि मधमाशी यांच्यातील संबंधांची तुलना विद्यार्थी आणि शिक्षक यांच्याशी केली जाऊ शकते, मधमाशा विद्यार्थी म्हणून काम करतात आणि सूर्यफूल शिक्षक म्हणून काम करतात.  येथे एक विस्तार आहे:

 1. **पोषण आणि वाढ**:

    - **सूर्यफूल (शिक्षक)**: सूर्यफूल मधमाशांच्या जगण्यासाठी आणि वाढीसाठी मकरंद आणि परागकण, आवश्यक संसाधने प्रदान करते.  जसा शिक्षक ज्ञान आणि मार्गदर्शन देतो त्याचप्रमाणे सूर्यफूल पोट भरते.

    - **मधमाश्या (विद्यार्थी)**: मधमाश्या मकरंद आणि परागकण गोळा करतात, जसे विद्यार्थी त्यांच्या शिक्षकाकडून मिळालेली माहिती आणि मार्गदर्शन शोषून घेतात आणि वापरतात.

 2. **परस्पर लाभ आणि अवलंबित्व**:

    - **सूर्यफूल (शिक्षक): सूर्यफूल संसाधने पुरवत असताना, ते परागणासाठी मधमाशांवर देखील अवलंबून असते, जे सूर्यफुलाच्या पुनरुत्पादनासाठी महत्त्वपूर्ण आहे.  हे प्रतिबिंबित करते की शिक्षकांचे यश त्यांच्या विद्यार्थ्यांच्या यश आणि प्रगतीवरून कसे मोजले जाते.

    - **मधमाश्या (विद्यार्थी)**: मधमाश्या त्यांना मिळणाऱ्या पोषणाचा फायदा करतात, परंतु त्यांच्या क्रियाकलाप सूर्यफुलाच्या बिया तयार करण्याच्या आणि प्रसार करण्याच्या क्षमतेमध्ये देखील मदत करतात, जसे की विद्यार्थी त्यांच्या ज्ञानाचा उपयोग करून आणि प्रसार करून शिक्षकांच्या वारशात योगदान देतात.  मिळवले आहे.

 3. **शिकणे आणि शोध**:

    - **सूर्यफूल (शिक्षक)**: सूर्यफूल, उंच उभे आणि प्रवेश करण्यायोग्य, ज्ञानाच्या स्त्रोताचे प्रतिनिधित्व करते जे मधमाशांना शोधण्यासाठी आणि शिकण्यासाठी आमंत्रित करते.  हे समांतर आहे की शिक्षक कसे शिकण्याचे वातावरण तयार करतात जे विद्यार्थ्यांना गुंतवून ठेवण्यास आणि नवीन कल्पना शोधण्यास प्रोत्साहित करतात.

    - **मधमाश्या (विद्यार्थी)**: मधमाश्यांनी फुलातून फुलावर नेव्हिगेट करणे आवश्यक आहे, मकरंद आणि परागकण कार्यक्षमतेने गोळा करण्याचे सर्वोत्तम मार्ग शिकणे आवश्यक आहे, ज्या विद्यार्थ्यांनी सर्वसमावेशक शिक्षण मिळविण्यासाठी विविध विषयांवर आणि आव्हानांवर नेव्हिगेट करणे शिकले पाहिजे.

 4. **मार्गदर्शन आणि दिशा**:

    - **सूर्यफूल (शिक्षक)**: सूर्यफुलाचा चमकदार रंग आणि आकर्षक सुगंध मधमाशांना त्यांच्या पोषणाच्या स्त्रोताकडे मार्गदर्शन करतात.  हे शिक्षक विद्यार्थ्यांची आवड आकर्षित करण्यासाठी आणि टिकवून ठेवण्यासाठी, त्यांना ज्ञानाच्या दिशेने मार्गदर्शन करण्यासाठी विविध पद्धती आणि साधने वापरतात यासारखेच आहे.

    - **मधमाश्या (विद्यार्थी): मधमाश्या सूर्यफुलाने दिलेल्या संकेतांचे पालन करतात, जसे विद्यार्थी त्यांचे ध्येय साध्य करण्यासाठी त्यांच्या शिक्षकांचे मार्गदर्शन आणि सूचनांचे पालन करतात.

 5. **प्रकाश आणि ज्ञान**:

    - **सूर्यफूल (शिक्षक)**: सूर्यफूल नेहमी स्वतःला सूर्याकडे निर्देशित करते, प्रकाश आणि ज्ञानाचे प्रतिनिधित्व करते.  हे विद्यार्थ्यांना ज्ञान आणि आकलनाकडे नेण्यात शिक्षकांच्या भूमिकेला प्रतिबिंबित करते, त्यांच्या बौद्धिक आणि वैयक्तिक वाढीच्या मार्गावर प्रकाश टाकते.

    - **मधमाश्या (विद्यार्थी)**: मधमाश्या, सूर्यफुलाच्या प्रकाशाच्या दिशेने आकर्षित झालेल्या, त्या विद्यार्थ्यांसारख्याच असतात ज्यांना त्यांच्या शिक्षकांकडून ज्ञान आणि शहाणपणाच्या मार्गासाठी प्रेरणा मिळते आणि त्यांचे मार्गदर्शन केले जाते.

 सारांश, सूर्यफूल आणि मधमाशा यांच्यातील सहजीवन संबंध शिक्षक आणि विद्यार्थी यांच्यातील गतिशीलतेला सुंदरपणे प्रतिबिंबित करतात, जिथे परस्पर लाभ, वाढ, मार्गदर्शन, शोध आणि ज्ञान हे त्यांच्या परस्परसंवादाचे प्रमुख घटक आहेत.